اختصاصی تمهید ؛ برخي گمان کرده‌اند که تنها راه ارج نهادن به مردم و تأمين حقوق و آزادي‌هاي واقعي‌ آنان اين است که آنان را در مشروعيت و حقانيت حکومت اسلامي سهيم کنيم! در حالي که براي ارج نهادن به مردم لازم نيست آنان را در جايگاه خداوند قرار داده و منزلت ربوبيت به آنان عطا کرده و حق تشريع و تقنين و نهي و امر و منع و زجر را به آنان واگذار سازيم. حقانيت يك حكومت و حق اعمال ولايت حاكم، ربطي به مردم يا اكثريت آنان ندارد؛ نمي‌توان از مردم انتظار داشت چيزي را به كسي اعطا كنند، كه خود ذاتا و اساسا فاقد آن هستند. اما در ساير مسائل حكومتي مانند كارآمدي نظام، گزينش مسؤولان و نظارت مستمر بر كارهاي آنان و مهم‌تر از همة اينها در اصل تحقق حكومت اسلامي مردم جايگاه منحصر به فردي دارند. 

 

بدون ترديد، مردم در عينيت بخشيدن به حکومت اسلامي، حتي حکومت پيامبر اکرم و ائمة اطهار عليهم السلام، نقش اساسي و صد در صدي دارند. اگر مردم خواستار حکومت پيامبر اکرم هم نباشند، امکان تحقق و عينيت خارجي حکومت آن حضرت هم وجود نخواهد داشت. همدلي و همراهي مردم در عينيت بخشيدن به حکومت پيامبر اکرم، نقش بسيار اساسي داشت. قرآن کريم در اين باره مي‌فرمايد: هو الذي ايدک بنصره و بالمؤمنين (سورة انفال، آية 62) امير مؤمنان عليه السلام در بارة نقش مردم در تحقق حکومت اسلامي سخن بسيار مشهوري دارد: لو لا حضور الحاضر و قيام الحجة بوجود الناصر ... لالقيت حبلَها علي غاربها و لسقيت آخرها بکأس اولها؛ اگر حضور مردم و اتمام حجت بر من به خاطر وجود ياري‌کنندگان نبود، ... رشتة اين کار را از دست مي‌گذاشتم و پايانش را چون آغازش مي‌انگاشتم و چون گذشته، خود را به کناري مي‌داشتم» (نهج البلاغه، خطبه 3) چنين سخناني بيانگر نقش کليدي مردم در پيدايش و تثبيت حکومت اسلامي است. پيامبر اكرم (ص) نيز در وصيتي به امام علي (ع) فرمودند: «ياابن ابي‌طالب لك ولايت امتي فان ولّوك في عافية و رجعوا عليك بالرضا فقم بامرهم، و ان اختلفوا عليك فدعهم و ما هم فيه؛ اي فرزند ابو طالب! ولايت بر امت من حق تو ست، پس اگر از روي رضايت و رغبت پذيراي حكومت تو شدند، پس به اقامة امر آنان بپرداز ولي اگر دربارة تو اختلاف كردند، آنان را به حال خود واگذار». (بحار الانوار، علامة مجلسي، ج30، ص14) اين حديث نيز به صورت صريح از طرفي نقش مردم را در مشروعيت بخشيدن به ولايت والي، نفي مي‌كند ولي از طرف ديگر نقش صددر صدي آنان را در عينيت بخشيدن به حكومت اسلامي و تحقق آن به خوبي نشان مي‌دهد. 

برای مشاهده متن کامل مقاله به بخش اساتید مراجعه نمایید (بخش اساتید)

 

استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلا مانع است